งานเทศกาลหนังสือภาพสำหรับเด็ก กรุงเทพฯ 2567 ที่ผ่านมา เราจัดเวิร์กช็อปสุดพิเศษและเชิญคุณคิม ชีอัน (Kim Ji An) ผู้เขียนและวาด “โรงแรมทิวลิป” และ “คฤหาสน์กุหลาบ” มาเล่าเบื้องลึกเบื้องหลังผลงานของเธอในกิจกรรม From Bulbs to Blooms: The Art of Storytelling in Rose Mansion and Tulip Hotel

คุณคิม ชีอัน เริ่มวาดหนังสือภาพเมื่อ 9 ปีที่แล้ว (หรือปี 2015)

หนังสือภาพของเธอได้รับการตีพิมพ์ในหลากหลายประเทศไม่เฉพาะในเกาหลีใต้เท่านั้น แต่รวมไปถึงสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส จีน ฮ่องกง ญี่ปุ่น และไทย

ในปีนี้ผลงานของเธอชื่อ “As You Drive”  ยังได้รับรางวัลใน Bologna Children’s Book Fair ซึ่งเป็นเทศกาลหนังสือสำหรับเด็กที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้วย

As You Drive (달리다 보면) by Ji An Kim

เบื้องหลังที่คาดไม่ถึง

คุณคิมชีอันชอบรถยนต์ และการขับรถมากๆ

ตัวละครในเรื่อง As You Drive กับโรงแรมทิวลิป มีส่วนทับซ้อน และก็มีอิทธิพลต่อกันมากเหมือนกัน รถยนต์ในทั้งสองเรื่องก็ได้แรงบันดาลใจมาจากคันเดียวกันคือ New Beetle

ในกิจกรรมช่วงเช้า คุณคิม ชีอันได้เล่าไปแล้วว่าเธอเคยประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์ ค่อนข้างรุนแรง รถของเธอหมุนไป 1 ตลบ

สำหรับคุณคิม ชีอันแล้วสิ่งที่สำคัญไม่ใช่อุบัติเหตุที่เกิดขึ้น

แต่เป็นสภาพร่างกายหลังอุบัติเหตุต่างหาก

หลังจากเกิดอุบัติเหตุ คุณคิม ชีอันก็ซึมเศร้า รถพังจนเป็นซาก แต่ก็โชคดีที่ไม่มีใครเสียชีวิต

เธอเล่าถึงความรู้สึกตอนที่ต้องนอนทำอะไรไม่ได้เลยอยู่ 2 สัปดาห์ว่า รู้สึกเหมือนจมอยู่ในทะเล

ตอนนั้นเธอกำลังเขียนหนังสือเรื่อง As You Drive ที่ได้รับรางวัลในงาน Bologna Children’s Book Fair ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการขับรถ

อุบัติเหตุครั้งนั้นกระทบจิตใจของเธอมากจนกลับไปเขียนไม่ได้ และหวาดกลัวการขับรถไปเลย แต่สามีของเธอบอกว่าจะต้องเอาชนะมันให้ได้

คุณคิม ชีอันแม้จะอยากพัก แต่สามีก็คอยให้กำลังใจให้กลับมาขับรถใหม่ เธอจึงพยายามก้าวข้ามผ่านความกลัวและกลับมาขับรถได้ในที่สุด

ถึงอย่างนั้นเธอขอสำนักพิมพ์ให้พักเรื่อง As You Drive ไปก่อน และมาเริ่มเขียนเรื่องโรงแรมทิวลิปแทน

คุณคิม ชีอันกล่าวว่า คนเราจะมีช่วงเวลาที่ไม่อยากทำอะไรเลย เวลาที่เหนื่อยหรือจิตใจได้รับการกระทบมากจนไม่อยากทำอะไร เธอก็มีช่วงเวลาแบบนั้นเช่นกัน แต่พอได้เขียนโรงแรมทิวลิปก็ดีขึ้น

สำหรับคุณคิม ชีอันแล้วหนังสือเรื่องโรงแรมทิวลิปนี้ดีกว่ายาใดๆ

ตอนนั้นเอง เธอถึงได้รู้สึกว่าหายดีจากอาการซึมเศร้าและความกลัวการขับรถหลังเกิดอุบัติเหตุแล้ว

คุณคิม ชีอันเขียนหนังสือภาพเรื่อง As You Drive ด้วยความรู้สึกว่าตัวเองก็อยากจะขับรถเล่นเหมือนกัน

น่าจะเป็นหนังสือที่น่าสนใจสำหรับคนกรุงเทพฯ เพราะเนื้อหาเกี่ยวกับการขับรถเล่นบนถนนโล่งๆ ไม่ต้องคิดอะไร

เบื้องหลังการแต่งหนังสือภาพ: ดอกไม้ที่ปลูกเองทั้งในและนอกหนังสือภาพ🌷🌹

คุณคิม ชีอัน ชอบปลูกต้นไม้มากๆ นอกจาหนังสือแล้ว บ้านของเธอยังเต็มไปด้วยต้นไม้หลากหลายพันธุ์ ภาพดอกทิวลิปในโรงแรมทิวลิปนั้นก็มาจากรูปที่ถ่ายไว้ตอนปลูกทิวลิปที่ระเบียงบ้านของเธอเอง เรียกได้ว่าประสบการณ์ปลูกต้นไม้ดอกไม้ของเธอเองได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของผลงานของเธออย่างแยกไม่ออก คุณคิม ชีอัน พูดติดตลกด้วยว่า “นอกจากเป็นนักเขียนและนักวาดหนังสือภาพ ฉันอาจจะเป็นนักจัดสวนได้เหมือนกันนะ”

“อ้อ จริงสิ ฉันเคยปลูกกุหลาบด้วยนะ?!”

เพราะเคยปลูกกุหลาบที่ระเบียงบ้านด้วย คุณคิม ชีอัน ก็เลยเลือกเขียนเล่มต่อในธีมดอกกุหลาบ แต่ประสบการณ์การปลูกกุหลาบต่างจากทิวลิปตรงที่ดอกกุหลาบนั้นดูแลยาก ขี้โรค และมีแมลงเยอะซึ่งเป็นปัญหาใหญ่เนื่องจากคุณคิม ชีอัน ปลูกดอกไม้ที่ระเบียงบ้าน สุดท้ายจึงต้องตัดทิ้งไปทั้ง 12 ต้นเลย

การปลูกกุหลาบทำให้ได้เรียนรู้ว่า “เมื่อถึงเวลา ถึงดอกกุหลาบจะสวยแค่ไหนแต่ก็ต้องตาย มีโรค มีแมลงเป็นเรื่องธรรมดา”

ตอนทำเรื่อง “คฤหาสน์กุหลาบ” คุณคิม ชีอัน ต้องหาข้อมูลเยอะมาก ไปถ่ายภาพกุหลาบรวบรวมไว้เองก็เยอะ  นอกจากนี้ยังได้ภาพอ้างอิงจากธรรมชาติมามากมาย บางครั้งก็โต้รุ่งหาภาพดอกกุหลาบและภาพสวนในอินเตอร์เน็ต เพราะโลกนี้มีสวนสวยๆ มากเกินกว่าที่เธอจะเดินทางไปถ่ายรูปเองได้ทั้งหมด

ในมุมมองของเธอ หนูนาห้าตัวออกจะเป็นแฟนตาซี ดังนั้นดอกไม้ก็เลยต้องอิงกับความเป็นจริงสักหน่อย เรื่องราวถึงจะสมจริง

ดอกกุหลาบพันธุ์โปรดของคุณคิม ชีอัน คือดอกกุหลาบพันธุ์ Lady of Shalott ซึ่งตั้งชื่อตามบทกวีบัลลาด "เลดี้ออฟชาล็อต" และมีภาพภาพวาดโดย John William Waterhouse ด้วย “แล้วภาพวาดนี้กับดอกกุหลาบจะเกี่ยวข้องกันอย่างไรนะ” คุณคิม ชีอัน ตั้งคำถามก่อนเล่า เรื่องมีอยู่ว่ามีผู้หญิงคนหนึ่งถูกขังไว้ในเกาะชื่อเกาะชาล็อต เธอไม่อาจออกไปยังโลกภายนอกได้เพราะคำสาป วันหนึ่งขณะนั่งทอผ้า เธอมองไปที่กระจกและเห็นอัศวินรูปงาม จึงตัดสินใจพายเรือออกจากเกาะไปเจอเขา แม้จะรู้ว่าโดนสาปก็ยังพายเรือออกไป นับเป็นโศกนาฏกรรมที่เป็นตำนาน

คุณคิม ชีอัน ค้นข้อมูลเรื่องนี้ตอนที่ปลูกกุหลาบ และคิดว่าทำไมเรื่องสมัยก่อนมักไม่ค่อยสมเหตุสมผล ผู้หญิงคนนี้ช่างน่าสงสาร แต่ในอีกแง่หนึ่ง หญิงสาวคนนี้ก็โรแมนติกมาก

ตำนานนี้จึงมีอิทธิพลต่อการทำงานของคุณคิม ชีอัน ไม่มากก็น้อย

กว่าจะมาเป็น "หนูนาห้าตัว" 🐹🐹🐹🐹🐹

คุณคิม ชีอัน เล่าว่า ไอเดียของตัวเองมักได้มาจากชีวิตประจำวัน ซึ่งครู่เดียวก็ลืมไปแล้ว ดังนั้นเวลาได้ไอเดียมาจึงต้องรีบหยิบโทรศัพท์มาบันทึกไว้ พิมพ์เร็วๆ คร่าวๆ เก็บไว้ในแอปพลิเคชันก่อน  แต่เพราะรีบพิมพ์มากกลัวลืม จึงสะกดผิดบ่อย แต่ก็ไม่เป็นไรเลย เธอยังเสริมอีกว่า เรื่องบางเรื่องจะมีความหมายกับเราก็ต่อเมื่อเวลาผ่านไปสักพักแล้ว หลายครั้งที่พิมพ์ไอเดียเอาไว้ก่อนแต่ก็ไม่ได้กลับไปอ่านอีกเลย ทว่าพอทำงานจริงก็รู้ว่ามันก็เป็นไปตามไอเดียที่เคยจดไว้นั่นแหละ 

เพราะตัวเองชอบปลูกดอกไม้มาก เรื่อง “โรงแรมทิวลิป” เลยมีที่มาจากการรวมไอเดีย 3 อย่าง คือ ธีมดอกไม้ (ดอกทิวลิป) ประสบการณ์ปลูกดอกทิวลิปของตัวเอง และหนูนาห้าตัว ส่วนเรื่อง “คฤหาสน์กุหลาบ” ก็เช่นเดียวกัน มีไอเดีย 3 อย่าง คือ ธีมดอกไม้ (ดอกกุหลาบ) ประสบการณ์ปลูกดอกกุหลาบของตัวเอง และเจ้าหนูนา

นอกจากนั้นคุณคิม ชีอัน ชอบหนังสือภาพที่เป็นซีรีส์ ซีรีส์ที่เธอชอบคือ แก๊งเหมียวจอมป่วน, แมว 11 ตัวกับนกทะเล, และ Brambly Hedge Summer Story (ยังไม่มีแปลไทย)

หลังจากตีพิมพ์เรื่องโรงแรมทิวลิป เธอจึงคิดอยากให้เจ้าหนูนาห้าตัวเป็นตัวเอกของซีรีส์บ้าง

“แล้วทำไมถึงเลือกให้เรื่องราวของตัวเองมีเจ้าหนูนาเป็นตัวเอกล่ะ”

เพราะดอกไม้มีขนาดไม่ใหญ่อยู่แล้ว ตัวละครในเรื่องเลยจะเป็นสัตว์ตัวเล็กๆ 

เรื่องมีอยู่ว่า คุณคิม ชีอัน ได้เห็นภาพของหนูนาจิ๋วในดอกทิวลิป หนูในภาพนั้นคือ หนูนาพันธุ์ Eurasian ซึ่งเป็นหนูตัวเล็กๆ น้ำหนักราว 4-11 กรัมเท่านั้น หนูนาเหล่านี้มักปีนไปกินน้ำหวานจากเกสรดอกไม้จนผล็อยหลับไปในดอกไม้ แค่นึกภาพก็น่ารักจับใจสุดๆ ใครยังนึกภาพไม่ออก เชิญเสิร์ชชื่อ Eurasian Harvest Mouse แล้วจะรู้ว่าทำไมคุณคิม ชีอัน ถึงเลือกสัตว์ตัวจิ๋วชนิดนี้มาเป็นตัวเอก

ในการทำหนังสือภาพแต่ละเล่ม คุณคิม ชีอัน จะใช้เทคนิคที่หลากหลายผสมผสานกัน ทั้งลองใช้สีน้ำ สีชอล์กพาสเทล สีไม้ อย่างในโรงแรมทิวลิป หน้าที่แบ่งเป็นช่องๆ ก็ไม่ได้วาดแยกกรอบแล้วนำมารวมกัน แต่วาดทั้งหน้าในกระดาษแผ่นเดียว เวลาลงสีก็ต้องลงทีเดียวให้สวยเท่ากันทั้งหมด ฉากในโรงแรมทิวลิป มีฉากที่ต้องวาดทั้งภาพ ถ้าผิดก็ต้องวาดใหม่ คุณคิม ชีอัน เลยพูดเสริมขำๆ ว่า “การวาดภาพก็เหมือนกับเป็นการฝึกวิทยายุทธเหมือนกันนะ”

ตัวละครใหม่แห่ง "คฤหาสน์กุหลาบ" 🥀🌹

คฤหาสน์กุหลาบพาตัวละครใหม่มาแนะนำแก่ผู้อ่านมากมายทีเดียว เรายังได้เห็นโลกที่อยู่โพ้นไปจากโรงแรมทิวลิปด้วย จะมีใครบ้างนะ

แน่นอนว่าตัวละครที่จะไม่พูดถึงไม่ได้เลยก็คือ “คุณโฮ่งโฮ่ง” กับ “คุณมีมี่”

รู้ไหมว่า เบื้องหลังภาพแสนละมุนสุดน่ารัก ยังมีรายละเอียดที่คุณคิม ชีอัน ตั้งใจใส่ลงไปมากมาย ลองสังเกตตามดูสิ

ในช่วงแรก คุณโฮ่งโฮ่งจะมีขอบตาดำ ดูเหมือนไม่ได้นอนและกังวล แต่พอหนูนาทั้งห้ามายังคฤหาสน์กุหลาบ ขอบตาดำก็ค่อยๆ หายไป 

ส่วนคุณมีมี่นั้น คุณคิม ชีอัน เล่าว่า คิดให้เป็นแมวลึกลับ มืดมนหน่อยๆ ขณะเดียวกันก็เป็นสุภาพบุรุษมีสไตล์ สำหรับเล่มนี้เธออยากใส่ความลึกลับและน่ากลัวนิดๆ เข้าไปผ่านตัวละครนี้ ก็เพราะตอนเด็กๆ ตัวเองเป็นคนขี้กลัวมาก เพื่อเป็นกำลังเด็กๆ ที่ขี้กลัวเหมือนกัน จึงจะใส่ความน่ากลัวไปแค่นิดเดียวเท่านั้น

จริงๆ แล้วคุณคิม ชีอัน คิดเรื่องราวให้ตัวละครไว้มากมาย แต่เพราะเล่าได้ไม่หมดไม่อย่างนั้นเรื่องราวจะยาวเกินไป เลยต้องตัดหลายอย่างออกไป

ในเรื่องมีแมวอีกตัวที่ตั้งใจไปขอพลั่วคืนจากคุณมีมี่

“คุณมีมี่เป็นเจ้าของคฤหาสน์ใหญ่ขนาดนั้น เป็นไปได้เหรอว่าจะไม่มีพลั่วซักเล่ม ทำไมถึงไปขอยืมล่ะ”

คุณคิม ชีอัน เปิดประเด็นให้เราคิดถึงความสัมพันธ์ของตัวละครทั้งสองนี้กันต่อ

นอกจากนี้ยังมีนักอ่านคนหนึ่งถามถึงบรรยากาศในคฤหาสน์กุหลาบที่ต่างไปจากโรงแรมทิวลิป มีตัวละครมากขึ้น มีเส้นเรื่องซับซ้อนขึ้น มีอารมณ์หลากหลายกว่าเดิม นี่เป็นผลจากประสบการณ์และการเติบโตในฐานะนักเขียน คุณคิม ชีอัน คิดว่าการที่มีความหลากหลายและความซับซ้อนแบบนี้ในหนังสือภาพเป็นเรื่องที่สำคัญมาก และสิ่งสำคัญที่เธออยากสื่อผ่านผลงานและตัวละครของตัวเองคือการแบ่งปันและจิตใจที่ดีงาม

ตัวละครจะโผล่มามากหรือน้อย ได้มีบทพูดหรือไม่ แต่ทุกตัวมีเรื่องราวเบื้องหลังที่ผู้เขียนใส่ใจสร้างชีวิตขึ้นมา หวังว่าตัวละครเหล่านั้นจะโลดแล่นอย่างมีชีวิตชีวาในใจผู้อ่านเช่นกัน เวลาเปิดหนังสือสักเล่ม ลองสังเกตบรรดาตัวละครในพื้นหลังดูก็สนุกดีเหมือนกันนะ

หนังสือที่คุณ "คิม ชีอัน" แนะนำ📚📖

เวลาอยากได้แรงบันดาลใจ คุณคิม ชีอัน จะหยิบนวนิยายของฮารุกิ มุราคามิ มาอ่าน ชื่อเรื่อง “นักเขียนนวนิยายเป็นอาชีพ” เป็นเรื่องเกี่ยวกับนักเขียนนวนิยายคนหนึ่ง

อ่านแล้วทำให้รู้สึกใกล้ชิดกับนักเขียนเลื่องชื่อหลายๆ คน เวลาอ่านเรื่องนี้คุณคิม ชีอันจะเปลี่ยนอาชีพของตัวเอกจากนักเขียนนวนิยายเป็นนักเขียนหนังสือภาพอยู่ในใจด้วย

ถ้าใครที่เป็นนักเขียนหรือนักวาดแล้วอยากได้แรงบันดาลใจ ก็อยากแนะนำให้อ่านหนังสือเล่มนี้

หนังสือที่คุณคิม ชีอันชอบและกำลังอ่านช่วงนี้📚📖

คุณคิม ชีอันกล่าวว่า ในฐานะทั้งนักเขียนและนักอ่าน ถ้ามีหนังสือดีๆ ก็อยากจะแนะนำให้ทุกคนรู้จัก

ในวันนี้เธอได้หยิบหนังสือมาแนะนำ 2 เล่มด้วยกัน

Small Things Like These โดย Claire Keegan นักเขียนชาวไอร์แลนด์ (ยังไม่มีแปลไทย)

คุณคิม ชีอันได้อ่านหนังสือเรื่องนี้ตอนนั่งเรื่องบินมาที่กรุงเทพฯ เธอได้ที่นั่งตรงกลาง รอบๆ มีแต่คุณลุงนั่งขนาบข้าง เธอจึงได้แต่นั่งตัวลีบเปิดไฟอ่านหนังสืออยู่บนเครื่องบิน

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่ดีมากจนทำให้ลืมความไม่สบายนั้นไปได้ชั่วคราว

เรื่องของผช.คนนึงที่รวบรวมความกล้าในการทำบางสิ่งบางอย่าง แนะนำสำหรับคนที่ต้องการความกล้าหาญในการทำบางสิ่งบางอย่าง

Happy Birthday โดย Baek Heena (ยังไม่มีแปลไทย)

เรื่องราวเกี่ยวกับการเอาชนะหรือพาตัวเองออกจากความหดหู่ของตัวเอกที่มีภาวะซึมเศร้า คุณคิม ชีอันกล่าวว่า บางแง่มุมของเล่มนี้จะมีประโยชน์มาก

หนังสือเล่มนี้ยังเป็นผลงานของคุณ แพ็ก ฮีนา นักเขียนหนังสือภาพชาวเกาหลีผู้เขียน "ลูกอมวิเศษ" อีกด้วย

ช่วง Q&A

เรียกได้ว่างานนี้แสดงตัวตนของคุณคิม ชีอันมากๆ เพราะคำถามในช่วง Q&A ของเราไม่ใช่คำถามจากนักอ่าน แต่เป็นคำถามจากคุณคิม ชีอัน!

Q: มีฉากหรือคำพูดไหนที่ประทับใจบ้างจากเรื่อง โรงแรมทิวลิป และ คฤหาสน์กุหลาบ

คุณคิม ชีอัน: ประโยคที่ฉันชอบที่สุดจากโรงแรมทิวลิปคือ "ไม่ต้องกังวลไปเพราะแต่ละฤดูกาลไม่ได้อยู่ตลอดเวลา" เพราะช่วงเวลาที่ซึมเศร้าหรือเหนื่อยจะไม่ได้อยู่ตลอดไป แล้วมันจะผ่านไปเอง

ส่วนประโยคที่ชอบที่สุดจากคฤหาสน์กุหลาบคือ "ถึงดอกไม้จะเล็กไปหน่อยก็ไม่เป็นไรหรอก เราควรให้ดอกไม้ทุกดอกได้ผลิบานพร้อมกัน"

A: ผมชอบฉากเปิดของโรงแรมทิวลิปที่เล่าความตัวเล็กจิ๋วและขยันด้วยตะกร้าที่ขยับเองครับ เป็นเทคนิคการเล่าเรื่องที่ดีมากๆ

A: ฉันชอบประโยคในคฤหาสน์กุหลาบค่ะ กลิ่นหอมบางชนิด ปลุกความทรงจำกลับมาได้ มันเป็นกลิ่นของหมาที่เคยเลี้ยงเมื่อตอน 10 ขวบ พอฉันโตมาก็เจอแมวจรตัวนึงที่มีกลิ่นนั้น ตอนนี้ก็เลยได้เป็นเพื่อนกันค่ะ

Q: ตอนที่ทุกคนเหนื่อยหรือท้อ ทุกคนทำยังไงกันบ้างคะ

A: ฉันมักจะคุยกับเพื่อนหรือแม่ค่ะ

A: ความเหนื่อยมีหลายระดับ ถ้าเหนื่อยไม่เยอะ ฉันจะวาดรูปเล่นระบายสิ่งที่อยู่ในหัวออกมา แต่ถ้าเหนื่อยมากๆ ก็จะมี comfort film หยิบออกมาดู เป็นภาพยนตร์สัญชาติญี่ปุ่นเรื่อง Our little sister เพราะเราพี่น้องกัน (Umimachi Diary)

คุณคิม ชีอัน: ฉันรู้จักภาพยนตร์เรื่องนี้ค่ะ เป็นเรื่องที่ดีมากเรื่องหนึ่ง

*นอน บางทีเราเหนื่อยเพราะความคิด คิดมาก ก็ reset มันไปเลย ตัดมันไปก่อน

คุณคิม ชีอัน: ฉันก็เหมือนกันค่ะ ปกติฉันเป็นคนนอนเยอะและก็ชอบนอน แต่เป็นนิสัยที่ไม่ได้รับการยอมรับจากสังคมปัจจุบันที่เร่งรีบตลอดเวลา

ฉันขอเป็นกำลังใจให้กับทุกคนที่ชอบนอนนะคะ

A: เวลาขาดแรงบันดาลใจนิดหน่อย ก็ฟังเพลงค่ะ ตอนที่ฉันเห็นงานของคิมชีอันแล้วนึกถึงเพลงของวงที่ฟัง เป็นวงเกาหลี ถึงจะฟังไม่ออกว่าเนื้อเพลงแปลว่าอะไรแต่ฉันรู้สึกถึงสิ่งที่จะสื่อได้โดยไม่มีกำแพงภาษาว่า วันนึงฤดูใบไม้ผลิจะกลับมา

คุณคิม ชีอัน: นั่นน่าจะเป็นข้อดีของดนตรี แค่ฟังก็สัมผัสถึงความรู้สึกได้ ที่ฉันเตรียมคำถามวันนี้มาเพราะคิดว่าหลายๆ คนน่าจะมีความเหนื่อยหรือกังวล แต่หลายๆ คนก็มีสีหน้าร่าเริง เบิกบาน ในฐานะนักเขียน จะไม่ค่อยมีโอกาสได้ยินความรู้สึกของนักอ่านมากนัก การ์ดที่ทุกคนได้รับ ถ้าดึงข้อคำถามออกแล้วจะใช้เป็นการ์ดเขียนถึงคนที่รักได้

ฉันอยากให้พวกเราทุกคนผลิบานไปพร้อมๆ กันนะคะ

สั่งซื้อโรงแรมทิวลิป                                                                            สั่งซื้อคฤหาสน์กุหลาบ